Αντίο "Απίθανοι"... Στο καλό!

Η ώρα που λέμε αντίο με τα παιδιά της Έκτης είναι κάθε φορά δύσκολη! Μαθήματα, αναμνήσεις, καλές και άσχημες στιγμές, εντάσεις, φιλίες, συμβουλές, ανέμελα χρόνια... Όλα έρχονται ξαφνικά στο μυαλό και, με έναν όμορφο τρόπο, μεταμορφώνονται σε συγκίνηση, σε δάκρυα, ακόμα και σε κλάματα!

Κι αυτό είναι πολύ ωραίο! Όταν ζεις κάτι πολύ δυνατά, μπορείς να απολαύσεις και πολύ έντονα το συναίσθημα του τέλους! Και τα σχολικά χρόνια τού Δημοτικού είναι έντονα με την παιδική, αθώα και ζωντανή σημασία της λέξης.

Παιδιά, τα δάκρυα και τα κλάματα της τελευταίας μέρας σας στο σχολείο έχουν ήδη χαραχτεί στο νου σας και θα σας συντροφεύουν για πάντα! Σαν μια γλυκιά ανάμνηση όλων των σχολικών σας χρόνων! Μη φοβάστε να εκδηλώνετε τα συναισθήματά σας! Είναι πολύ όμορφο όταν νιώθουμε αληθινά και όταν εκφράζουμε το μέσα μας!

"...Απίθανοι" της "Έκτης" από την τάξη μας, αλλά και από όποιο σχολείο μας παρακολουθούσατε όλον αυτό τον καιρό...

ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ στο επόμενο σχολικό σας ταξίδι...!!!

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ στη ζωή σας

Και να θυμάστε πάντα το επόμενο απόσπασμα από το βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου "Ουρανόπετρα", όταν ένας πατέρας μιλάει με το γιο του:

(Πατέρας)   "...Έχει δρόμο που ορίζεις την πατημασιά σου και δρόμο όπου σου την ορίζουν άλλοι. Στοχάσου και διάλεξε σε ποιον θέλεις να πατάς".

(Γιος)         "Όπου πατώ είναι δικός μου δρόμος".

Χαράξτε το δικό σας δρόμο, με τίμιο τρόπο, με ταπεινότητα, με τις δικές σας δυνάμεις, με τις δικές σας προσπάθειες και τη δική σας κούραση. Μέχρι εκεί που μπορεί ο καθένας και λίγο παραπάνω.

Οδηγό στη ζωή σας να έχετε τους στίχους από το ποίημα του Γεώργιου Δροσίνη "...ας είμαι ένα καλάμι, ένα χαμόδεντρο, μα όσο ανεβαίνω μόνος να ανεβαίνω"

Τραγούδι: "Τι θέλω"

Ποίηση: Γεώργιος Δροσίνης

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη Εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου και Παιδική Χορωδία Δ. Τυπάλδου
Δίσκος: ΔΕΣ ΤΙ ΛΑΜΠΡΟ ΦΕΓΓΑΡΙ (2005)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Δε θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα,
σε ξένα αναστηλώματα δεμένο,
ας είμαι ένα καλάμι, ένα χαμόδεντρο,
μα όσο ανεβαίνω, μόνος ν’ ανεβαίνω.

Δε θέλω του γυαλιού το λαμπροφέγγισμα,
που δείχνεται άστρο με του ήλιου τη χάρη,
θέλω να δίνω φως, από τη φλόγα μου,
κι ας είμαι ένα ταπεινό λυχνάρι. 

ΑΝΤΙΟ, ΠΑΙΔΙΑ...

ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΚΑΛΑ!

"Ο Ξεριζωμός" (από "Το Μεγάλο μας Τσίρκο")...

Ένα συγκλονιστικό απόσπασμα για τη Μικρασιατική Καταστροφή, από τη θεατρική παράσταση "Το Μεγάλο μας Τσίρκο" (1973). Ο Νίκος Ξυλούρης, στο τραγούδι και η Τζένη Καρέζη, ως "Ρωμιάκι" (ρόλος στην παράσταση) προκαλούν έντονα συναισθήματα και μεγάλη συγκινησιακή φόρτιση.

Εμβόλιμα στο τραγούδι ακούγονται αυθεντικές αναζητήσεις αγνοουμένων κατά τις απάνθρωπες ημέρες του 1922...

Τραγούδι: "Ο Ξεριζωμός"

Στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη Εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης, Τζένη Καρέζη
Δίσκος: "ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ" (1974), τραγούδια από την ομώνυμη θεατρική παράσταση

Οι στίχοι και το κείμενο του αποσπάσματος (αυθεντικό)

Κατακαημένο Αϊβαλί

και παινεμένο Αϊδίνι

χαροκαμένο Εσκί Σεχίρ

αρχοντοπούλα Σμύρνη.

          Μαρμαρωμένε Βασιλιά, τι όνειρο, τι παγανιά!

          Ο τάφος σου άδειος και σε μια γωνιά,

          μια χούφτα λόγια, αδιάβαστα χαρτιά.

         Μαρμαρωμένε Βασιλιά, τι όνειρο, τι παγανιά,

         αντί για σε αναστήθηκε η Τουρκιά,

         η Πόλη πάει και η Σμύρνη στη φωτιά!

         Διπλοχαμένη η Αγια-Σοφιά στερνή φωνή στην ερημιά,

         την Προύσα καίνε και στο Αϊβαλί

         σταυρός, αγκάθι, ξύδι και χολή.

Κλάψτε για το Καραχισάρ

και για τα Μοσχονήσια...

Δουλεύει ο Χάρος στα Βουρλά

κι ο θάνατος στην Προύσα.

          Χαμένη γη και προσφυγιά, τα πόδια εδώ, αλλού η καρδιά,

          κομμάτια μου πού να σας βρω

          να κάνω ρίζες, να ξανασταθώ

          και να φωνάξω με φωνή που να ματώσουν οι ουρανοί:

          όλοι μας σφάζαν και μας πνίγανε μαζί

          Εγγλέζοι, Γάλλοι κι Αμερικανοί.

Από πού πάν' στον Κασαμπά

στην Προύσα και στ' Αξάρι.

Δεν πάνε πια στην Αμισσό

στο Σαλιχλί, στο Αξάρι.

          Μαρμαρωμένε Βασιλιά, τι όνειρο, τι παγανιά

          μες στου πετρέλαιου τη δρακοσπηλιά

          να σ' αναστήσω ήρθα

          μ' όνειρα παλιά, πέτρινε, πεθαμένε Βασιλιά.

Κατακαημένο Αϊβαλί

          Χαμένη γη και προσφυγιά, τα πόδια εδώ, αλλού η καρδιά

και παινεμένο Αϊδίνι

          κομμάτια μου ψάχνω να βρω, να κάνω ρίζες να ξανασταθώ

χαροκαμένο Εσκί Σεχίρ

          και να φωνάξω με φωνή που να ματώσουν οι ουρανοί

αρχοντοπούλα Σμύρνη

          όλοι μας σφάζαν και μας πνίγανε μαζί, Εγγλέζοι, Γάλλοι κι Αμερικανοί

"Τι να θυμηθώ, τι να ξεχάσω";

Τραγούδι: "Τι να θυμηθώ, τι να ξεχάσω"

Στίχοι: Πυθαγόρας

Μουσική: Απόστολος Καλδάρας
Πρώτη Εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας, Γιάννης Φέρτης
Δίσκος: Μικρά Ασία (1972)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Σαν ήμουνα παιδί κι εγώ
φτερούγισα απ' την κούνια
όμως μαχαίρια έβλεπα
στης Πόλης τα καντούνια.

Κυνηγημένος μιαν αυγή
ετράβηξα τους δρόμους
φωτιά στα πόδια μου η γη
κι η μοναξιά στους ώμους.

Φέρτε μου νερό να ξεδιψάσω
και μια πέτρα για να ξαποστάσω
τι να θυμηθώ τι να ξεχάσω
απ' όσα πέρασα

"Η Σμύρνη, μάνα, καίγεται"...

Τραγούδι: "Η Σμύρνη"

Στίχοι: Πυθαγόρας

Μουσική: Απόστολος Καλδάρας
Πρώτη Εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: Μικρά Ασία (1972)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Η Σμύρνη, μάνα, καίγεται

καίγεται και το βιος μας.

Ο πόνος μας δε λέγεται

δε γράφεται ο καημός μας.

Ρωμιοσύνη, ρωμιοσύνη

δε θα ησυχάσεις πια

ένα χρόνο ζεις ειρήνη

και τριάντα στη σκλαβιά.

Η Σμύρνη, μάνα, χάνεται

τα όνειρά μας πάνε

στα πλοία όποιος πιάνεται

κι οι φίλοι τον χτυπάνε

"Το σκοτεινό τρυγόνι" ("Προς τη μητέρα μου")...

12 ποιήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη μελοποιήθηκαν για τις ανάγκες της θεατρικής διασκευής του έργου «Φόνισσα» που παρουσιάστηκε το 2003 από τη θεατρική ομάδα του δήμου Ιεράπετρας. Η μουσική έχει παιχτεί από φυσικά όργανα και έχει πολλά στοιχεία της παραδοσιακής και κρητικής μουσικής αλλά και της έντεχνης μουσικής.

Ένα από αυτά είναι και "Το σκοτεινό τρυγόνι". Πρόκειται για το νεανικό ποίημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Προς την Μητέρα μου» και το οποίο ήταν γραμμένο πίσω από ένα γράμμα του, το 1874. Η τέταρτη στροφή του ίδιου ποιήματος βρίσκεται και στο μυθιστόρημά του «Η Φόνισσα».

Τραγούδι: "Το σκοτεινό τρυγόνι"

Ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Μουσική: Μανώλης Λιαπάκης 
Πρώτη Εκτέλεση: Σωκράτης Μάλαμας
Δίσκος: ΤΟ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΤΡΥΓΟΝΙ (2006)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Μάνα μου,
εγώ είμαι τ' άμοιρο
το σκοτεινό τρυγόνι
όπου το δέρνει ο άνεμος
βροχή που το πληγώνει.

Το δόλιο
όπου κι αν στραφεί
απ' όπου κι αν περάσει
δε βρίσκει πέτρα να σταθεί
κλωνάρι να πλαγιάσει.

Εγώ βαρκούλα μοναχή
βαρκούλα αποδαρμένη
μέσα σε πέλαγο ανοιχτό
σε θάλασσα αφρισμένη.

Παλεύω με τα κύματα
χωρίς πανί, τιμόνι
κι άλλη δεν έχω άγκυρα
πλην την ευχή σου μόνη.

---

Και βέβαια δεν ξεχνάμε τα εκπληκτικά τραγούδια για τη γιορτή της Μητέρας, από το άλλο μας blog "Πέμπτη ...και καλύτεροι":
"Της μάνας η καρδιά"...
"Της μάνας μου το πρωινό φιλί"...

"Ο Μάης έχει μυστικά"...

Χρόνια Πολλά! Χριστός Ανέστη!
Και πάλι εδώ, στη διαδικτυακή μας παρέα, για λίγο καιρό ακόμα!

Μάιος μήνας, ο καλύτερος της άνοιξης και, λίγο πριν την κανονική ροή των σχολικών αναρτήσεων, ας κάνουμε μια ...μουσική έναρξη, ας πούμε ένα μουσικό "καλώς σας βρήκαμε" σε όλους τους φίλους μας! Με τη μοναδική φωνή του Παντελή Θαλασσινού, ένα υπέροχο τραγούδι για το Μάη.

Τραγούδι: "Ο Μάης έχει μυστικά"

Στίχοι: Ηλίας Κατσούλης

Μουσική: Παντελής Θαλασσινός 
Πρώτη Εκτέλεση: Παντελής Θαλασσινός
Δίσκος: ΚΑΛΑΝΤΑΡΙ (2006)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Ο Μάης έχει μυστικά

κι ένα κλειδί κρυμμένο
που ανοίγει μάτια σκοτεινά

και χείλη πικραμένο.

Έχει και άνεμο τρελό                                                                                          Ο Μάης είναι μια φωτιά

που κουβαλάει τη γύρη                                                                                     μια φλόγα μαγεμένη
και πυροβάτες της καρδιάς                                                                             έχει τη μέρα αγκαλιά

σαν βγει στο πανηγύρι.                                                                                    τη νύχτα ερωμένη.

Ο Μάης είναι μουσική                                                                                        Έχει και ήλιο κυνηγό
από παλιό τραγούδι                                                                                            που ξέρει από σημάδι
από κλαδί ροδακινιάς                                                                                         να βρίσκει αυτόν που έριξε
και από λεύκας χνούδι.                                                                                      τα μάγια στο πηγάδι

Δεν έχει Λάμδα ούτε Ρο

στη γλώσσα να βουλιάζει.

Είναι από Άλφα καθαρό

κι όταν γελάς σου μοιάζει.

"Εαρινή ώρα"...

Ορχηστρικό κομμάτι του Σταμάτη Σπανουδάκη, από το ομώνυμο άλμπουμ "Εαρινή ώρα" (1994)... 

"Ο πόνος της Μάνας" από τη Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας (Παλαιά)...

Ο Αλκίνοος από την τάξη μας προτείνει ακόμα ένα βίντεο με ένα πένθιμο εμβατήριο που ακούγεται κάθε Μεγάλη Παρασκευή στην Κέρκυρα: Σε σύνθεση Δημήτρη Κάφυρη, "Ο πόνος της Μάνας" από την Παλαιά Φιλαρμονική.

Μαζί, απολαύστε εικόνες και αισθανθείτε την κατανυκτική ατμόσφαιρα από την Κέρκυρα της Μεγάλης Εβδομάδας...

"Ο Αμλέτος" από τη Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας (Παλαιά)...

Στην πασχαλινή Κέρκυρα η μουσική παίζει κυρίαρχο ρόλο. Και ένα μουσικό κομμάτι παίζεται μόνο εκεί, μόνο από τις Φιλαρμονικές του νησιού. Είναι ένα πένθιμο εμβατήριο, "ο Αμλέτος" για τους Κερκυραίους, που ακούγεται στη Σπιανάδα, εκεί που όλες οι Φιλαρμονικές που συνοδεύουν τις λιτανείες κάνουν το Κερκυραϊκό Πάσχα και κατανυκτικό και ξεχωριστό.

Ο Αλκίνοος από την τάξη μας βρήκε και δημοσιεύει το επόμενο βίντεο με τον "Αμλέτο" από την Παλαιά Φιλαρμονική (στην οποία και πηγαίνει)...

25η Μαρτίου: Ας κρατήσουν οι χοροί ("Το Αλάτι της Γης")...

Μία από τις εκπομπές της σειράς της ΕΤ1 "Το Αλάτι της Γης" ήταν αφιερωμένη στην επέτειο της Εθνεγερσίας, με ιστορικά τραγούδια και χορούς από τον Μωριά, τη Ρούμελη, τη Θεσσαλία, την 'Ηπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη.

Όπως λέει και ο παρουσιαστής Λάμπρος Λιάβας, το τραγούδι, η μουσική και ο χορός είναι από τα ισχυρότερα σύμβολα συνοχής και ταυτότητας μιας ομάδας. Διδάσκουν στους Νεοέλληνες αρετή και τόλμη, δηλαδή Ελευθερία. Η παράδοση αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μνήμη και την ταυτότητα σε χρόνια δύσκολα, όπου κόβουν τα φτερά και τα κλαδιά μας.

Παράλληλα με τη μουσική και το χορό, ο 'Αθως Δανέλλης δίνει στην εκπομπή τη μοναδική αίσθηση από τα ηρωικά έργα του λαϊκού θεάτρου σκιών, με αποσπάσματα από την παράσταση του Καραγκιόζη «Ο Μπουκουβάλας και η ζωή των κλεφτών».

Οι πρωταγωνιστές της Επανάστασης του 1821...

Τα πρόσωπα του Αγώνα, εκείνοι που γνωρίσαμε μέσα από τα μαθήματα αλλά και άλλοι που δεν μάθαμε στην τάξη, περνούν μέσα από τις εικόνες του επόμενου βίντεο, συντροφιά με την εξαιρετική μουσική του Σταμάτη Σπανουδάκη...

---

Αν θέλεις να ζωγραφίσεις τα σκίτσα των ηρώων της Επανάστασης, μπορείς να επισκεφτείς τη σχετική ανάρτηση στο άλλο μας blog "Πέμπτη ...και καλύτεροι":
"Σκίτσα ηρώων του 1821"...

Τα τραγούδια της παράστασής μας: 6. "Ξύπνα Ραγιά"...

Το τραγούδι που τραγουδήσαμε στο τέλος της παράστασης

Οι στίχοι του τραγουδιού

Ραγιά, καημένε μου Ραγια

για σήκω το κεφάλι.

Τη δόξα που 'χες μια φορά

απόκτησέ την πάλι.

Ξύπνα, καημένε μου Ραγιά,

ξύπνα να δεις τη λευτεριά.

Διψούν οι κάμποι για νερό

και τα βουνά για χιόνια.

Διψούνε και για λευτεριά

οι σκλάβοι τόσα χρόνια.

Κοιμούμαι μ' ένα όνειρο

ξυπνώ με μιαν ελπίδα.

Να δω κι εγώ μια μέρα φως

ελεύθερη πατρίδα.

Τα τραγούδια της παράστασής μας: 5. "Μπαρμπα-Γιάννη Μακρυγιάννη"...

Για το απόσπασμα - "ρεπορτάζ": Μακρυγιάννης

Τραγούδι: "Μπαρμπα-Γιάννη Μακρυγιάννη"
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης
Δίσκος: ΣΥΛΛΟΓΗ (1974)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Μπαρμπα Γιάννη Μακρυγιάννη
δεν μας τά’ γραψες καλά.
Δες ο Έλληνας τι κάνει
για ν’ ανέβει πιο ψηλά.

Μπαρμπα Γιάννη Μακρυγιάννη
πάρε μαύρο γιαταγάνι
κι έλα στη ζωή μας πίσω
το στραβό να κάμεις ίσο.
 
 Μπαρμπα Γιάννη Μακρυγιάννη
δεν μας τά’ γραψες σωστά.
Το φιλότιμο δε φτάνει
για να πάει κανείς μπροστά.

Τα τραγούδια της παράστασής μας: 4. "Άκρα του τάφου σιωπή"...

Για το απόσπασμα - "ρεπορτάζ": Οι Μεσολογγίτισσες

Τραγούδι: "Άκρα του τάφου σιωπή"
Ποίηση: Διονύσιος Σολωμός
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης (εδώ με τον Ηλία Κλωναρίδη)
Δίσκος: ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ (1974)

 

Οι στίχοι του τραγουδιού

Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει.
Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί κι η μάνα το ζηλεύει.
Τα μάτια η πείνα εμαύρισε στα μάτια η μάνα μνέει
στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει.
"Έρμο τουφέκι σκοτεινό,τι σ’ έχω `γώ στο χέρι;
Οπού συ μου `γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει".

Τα τραγούδια της παράστασής μας: 3. "Εδώ δεν προσκυνήσανε"...

Για το απόσπασμα - "ρεπορτάζ": Μαντώ Μαυρογένους

Τραγούδι: "Εδώ δεν προσκυνήσανε"
Στίχοι: Βαγγέλης Γκούφας
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Για τη θεατρική παράσταση: "Μαντώ Μαυρογένους" (1974)
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου
Δίσκος: ΠΡΟΔΟΜΕΝΟΣ ΛΑΟΣ (1974)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Εδώ δεν προσκυνήσανε
θολό νερό δεν ήπιαν
μονάχα πίνουν αγιασμό
στη χούφτα τ’ Άγιου Γιώργη
δυόσμο στην άκρια των χειλιών.

Καβαλικεύουν τ’ άλογα
σημάδι βάνουν τ’ άστρα
μπροστάρη βάνουν την καρδιά
ν’ αναστενάξει ο Χάρος
φλόγα που καίει τον ουρανό.

 
Πλεούμεν’ αρματώσανε
φαριά μεσοπελάγου
εζέψανε τα κύματα
να σύρουνε το Χάρο
για το χορό της λευτεριάς.

Δικό μας είναι τ’ όνειρο
δικό μας και το θάμα
μ’ ιδρώτα κι αίμα χτίζουνε
φωτιά το καταλύουνε
άιντε και πάλι απ’ την αρχή

Τα τραγούδια της παράστασής μας: 2. "Γκιουλ Μπαξέ"...

Για το απόσπασμα - "ρεπορτάζ": Ο μικρός μπουρλοτιέρης

Τραγούδι: "Γκιουλ Μπαξέ"
Στίχοι: Παραδοσιακό
Μουσική: Παραδοσιακό
Μουσική - Διασκευή: Χρυσόστομος Κονιδάρης
Δίσκος: ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΒΡΑΔΙΑΖΕΙ ΠΙΟ ΝΩΡΙΣ (2006)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Ένα παλληκάρι είκοσι χρονώ
τ’ άρματα του δώσαν για τον πόλεμο.

Πόλεμο δεν βρήκε πίσω γύρισε,
στα μισά του δρόμου νεροδίψασε.

Έσκυψε να πιει νερό στο Γκιουλ Μπαξέ,
εκεί μία σφαίρα τόνε λάβωσε.

Πήγε πες στην μάνα μ’ την μπαμπόγρια
και στην αδερφή μου την καλόγρια.

Θέλει ας βάλει μαύρα, θέλει ας παντρευτεί,
μένα με σκοτώσανε στο Γκιουλ Μπαξέ.

Τα τραγούδια της παράστασής μας: 1. "Εις Σάμον"...

Για το απόσπασμα - "ρεπορτάζ": Η Μπουμπουλίνα

Τραγούδι: "Εις Σάμον"
Ποίηση: Ανδρέας Κάλβος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη
Δίσκος: ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ (1974)

 

Οι στίχοι του τραγουδιού

Όσοι το χάλκαιον χέρι
βαρύ φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσι
θέλει αρετή και τόλμην η ελευθερία.

Αυτή (και ο μύθος κρύπτει νουν αληθείας)
επτέρωσε τον Ίκαρον
και αν έπεσεν
ο πτερωθείς κι επνίγει
θαλασσωμένος.

Αφ’υψηλά όμως έπεσε,
και απέθανεν ελεύθερος.

Αν γένεις σφάγιον άτιμον
ενός τυράννου,
νόμιζε φρικτόν τον τάφον

"Ο Καραϊσκάκης"...

Τραγούδι: "Ο Καραϊσκάκης"
Στίχοι: Πυθαγόρας
Μουσική: Γιώργος Κριμιζάκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Πουλόπουλος
Δίσκος: ΤΑ ΑΛΛΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ (1977)

Οι στίχοι του τραγουδιού

Διάβασα ιστορία εχτές, λιγάκι, 
και με κλαμένα μάτια σταμάτησα να δω
τον Γεώργιο Καραΐσκάκη
και τον σκέφτομαι και τραγουδώ.

Της καλογριούλας γιε, έλα στα όνειρά μας
κι έτσι ματωμένος, πες μας στρατηγέ
πόσο απέχει ο θάνατος απ’ τη λευτεριά μας
πόσο απέχει ο θάνατος απ’ τη λευτεριά μας.

Σήκωνε στον πάγκο το μπαϊράκι
και τον προσμέναν σκλάβοι μες στο Αιτωλικό
τον Γεώργιο Καραΐσκάκη
τον αγωνιστή, τον αητό.

"Άκρα του τάφου σιωπή" (Σχεδίασμα Β')...

Το Β' Σχεδίασμα των Ελεύθερων Πολιορκημένων του Διονύσιου Σολωμού, σε στίχους δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους ζευγαρωτούς, «εις το οποίον εικονίζοντο τα παθήματα των γενναίων αγωνιστάδων εις τες υστερινές ημέρες της πολιορκίας έως οπού έκαμαν το γιουρούσι», το δούλευε ο ποιητής από το 1833 ως το 1844.

Τραγούδι: "Άκρα του τάφου σιωπή" (Σχεδίασμα Β')

Ποίηση: Διονύσιος Σολωμός

Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Εκτέλεση: Ηλίας Κλωναρίδης - Νίκος Ξυλούρης
Δίσκος: ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ (1977)

Οι στίχοι του ποιήματος (αποσπάσματα)

Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει.
Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει.
Τα μάτια η πείνα εμαύρισε, στα μάτια η μάνα μνέει
Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει:
«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τι σ' έχω γω στο χέρι;
Οπού συ μου 'γινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει».

 

 Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε,

Κι όσ' άνθια βγαίνουν και καρποί τόσ' άρματα σε κλειούνε.

Λευκό βουνάκι πρόβατα κινούμενο βελάζει,
Και μες στη θάλασσα βαθιά ξαναπετιέται πάλι,
Κι ολόλευκο εσύσμιξε με τ' ουρανού τα κάλλη.
Και μες στης λίμνης τα νερά, όπ' έφθασε μ' ασπούδα,
Έπαιξε με τον ίσκιο της γαλάζια πεταλούδα,
Που ευώδιασε τον ύπνο της μέσα στον άγριο κρίνο.
Το σκουληκάκι βρίσκεται σ' ώρα γλυκιά κι εκείνο.
Μάγεμα η φύσις κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη,
Η μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι.
Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κραίνει.
 Όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει.

πηγή:

Ψηφιακό Σχολείο

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α' Λυκείου)

"Ελεύθεροι Πολιορκημένοι" (Σχεδίασμα Α')...

Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι είναι από τα κορυφαία έργα του Σολωμού και της νεοελληνικής ποίησης γενικότερα. Είναι το έργο ζωής του Σολωμού, αφού, όπως φαίνεται, τον απασχόλησε σε όλη τη διάρκεια της ώριμης ποιητικής του περιόδου.

Θέμα του είναι ο ηρωικός αγώνας των Μεσολογγιτών κατά τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825-1826) ως την απεγνωσμένη έξοδο, την παραμονή των Βαΐων. Ο ποιητής ξεκινώντας από το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός ανάγεται στον αγώνα του ανθρώπου για την ηθική, την εσωτερική του ελευθερία.

Το έργο ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και έφτασε σ' εμάς σε χειρόγραφα «αποσπάσματα» συγκροτημένα σε τρία Σχεδιάσματα. Το Α' σχεδίασμα, «συνθεμένο εις είδος προφητικού θρήνου εις το πέσιμο του Μεσολογγίου», πρέπει να γράφτηκε γύρω στα 1830.

Τραγούδι: "Ελεύθεροι πολιορκημένοι" (Σχεδίασμα Α')

Ποίηση: Διονύσιος Σολωμός

Μουσική: Χρήστος Λεοντής
Εκτέλεση: Τάνια Τσανακλίδου
Δίσκος: ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ (1975)

 

 Οι στίχοι του ποιήματος (απόσπασμα)

Το χάραμα επήρα
Του Ήλιου το δρόμο,
Κρεμώντας τη λύρα
Τη δίκαιη στον ώμο
Κι απ' όπου χαράζει
Ως όπου βυθά.

Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι.

Παράμερα στέκει
Ο άντρας και κλαίει.
Αργά το τουφέκι
Σηκώνει και λέει:
«Σε τούτο το χέρι
Τι κάνεις εσύ;
Ο εχθρός μου το ξέρει
Πως μου είσαι βαρύ.»
Της μάνας ω λαύρα!
Τα τέκνα τριγύρου
Φθαρμένα και μαύρα
Σαν ίσκιους ονείρου·
Λαλεί το πουλάκι
Στου πόνου τη γη
Και βρίσκει σπυράκι
Και μάνα φθονεί

πηγή:

Ψηφιακό Σχολείο

(Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α' Λυκείου)